معرفی کتاب حیات یحیی و اصفهان در سال 1337ق

اما اوضاع شهری اصفهان در مدت سی سالی که یحیی دولت آبادی نبود، شاهد تغییراتی بوده است

 «قسمت شمالی آن از آن چه سی سال پیش دیده بودم ویران تر شده است و قسمت جنوبیش که بالنسبه آب داشته است آبادتر گشته است. عمارت ها، دکان ها و مغازه ها به طرز جدید ساخته شده است و در خیابان بزرگ چهارباغ که وقتی مهم ترین خیابان های دنیا بوده است، و از آثار قدیم آن چیزی که باقی است مدرسه چهارباغ است و باقی ویرانه گشته است. مخصوصاً در زمان طولانی حکومت مسعود میرزای قاجار» (همان، ص 112)

تغییرات دیگری که در شهر اتفاق افتاده بود در حوزه اخلاق و آداب مردم بخصوص جوانان بود که طرز لباس پوشیدن و زندگی فرنگی را تجربه می کردند (همانجا)

اما تضاد و دوگانگی غریبی در شهر حاکم شده بود. یک دستی و همگونی شهر که در دوره قاجار برقرار بود دیگر وجود نداشت و شهر در میان سنت و تجدد گرفتار شده بود. بخشی از شهر سنتی و بخش دیگر به تجدد پرت شده بود. به همین خاطر یحیی دولت آبادی صحنه های جالبی دیده است

«در این شهر افراط و تفریط غریبی دیده می شود. در جنوب شهر در ضمن گشت و گذار زنان معلوم الحال، از این که روگشاده، دست به دست نظامیان ایرانی (که به نام پلیس جنوب با قنسول خانه بیگانه رابطه دارند و آزادی مخصوص به خود می دهند) داده، گردش نمایند، هم دریغ نمی دارند، بی آن که مورد تعرضی واقع شوند. و در همین وقت در طرف دیگر شهر یک آخوند محله، ملا منیر نام... در خانه زنی را که به بدعملی متهم بوده است بر روی او بسته . پشت در را با خشت و گل تیغه می کند که زن از گرسنگی بمیرد» (همان، ص 113)

کشمکش میان سنت و تجدد در این زمان تقریباً تمام کشور را در بر گرفته بود. حوادث جنگ جهانی اول و قحطی پس از آن بنیان های اخلاقی جامعه را به هم ریخته و از سوی دیگر مراکز قدرت محلی و اجتماعی ، نفوذ سابق خود را از دست داده بودند.

نیروهای پلیس جنوب یا تفنگداران جنوب یا بنابر نقل منابع قاجاری (S.P.R) نیرویی نظامی بود که با افسران انگلیسی و سربازان ایرانی در سال های پایانی جنگ جهانی اول به وجود آمد. این نیرو را دولت انگلیس برساخت تا بتواند منافع خود را در جنوب کشور تأمین نماید.

نام کتاب : حیات یحیی

تألیف : یحیی دولت آبادی

انتشارات عطار و فردوسی

چهار جلد

/ 0 نظر / 150 بازدید