آن روزها که سی و سه پل ماشین رو بود

وقتی اولین ماشین در اواخر دوره قاجار وارد شهر اصفهان شد، از عمر سی و سه پل حدود سیصد سال می گذشت. نمی دانم چه چیزی باعث شد که راننده اولین ماشین بدون احساس ترس و عذاب وجدان از روی سی و سه پل عبور کرد. شاید راه دیگری نداشت و پل دیگری برای عبور وجود نداشت. اوضاع به همین منوال گذشت تا حدود سال 1310شمسی سر و کله کامیون های سنگین نیز پیدا شد. این کامیون ها که به جای کاروان های شتر ، به حمل و نقل خوار و بار (گندم، برنج، قند و شکر و نفت)به کار گمارده شده بودند، وقتی از تهران به اصفهان می رسیدند و قصد داشتند به یزد یا شیراز بروند، ناچار بودند عرض رودخانه را طی کنند و گذر دیگری نبود جز سی و سه پل.

سر و صدای دوستداران میراث فرهنگی اصفهان و روزنامه نگاران در آمد تا این که کامیون های سنگین را ملزم کردند از پل مارنان عبور نمایند. این پل بسیار ضعیف و باریک بود و مرتب نیز احتیاج به مرمت پیدا می کرد اما بهتر از این بود که سی و سه پل قربانی شود. بحث ها و سر و صداها برای ساخت یک پل جدید براه افتاد تا این که سرانجام در سال 1327 کلنگ پل فلزی کنونی زده شد. ساخت آن نیز یازده سال طول کشید تا سرانجام در سال 1338 این پل افتتاح گردید.

با افتتاح پل فلزی یا شیری، دیگر پل های تاریخی نفسی چاق کردند و دلشان می خواست استراحتی بکنند اما ترافیک شهر زیاد شده و بافت شهری و مراکز مختلف صنعتی و اداری به جنوب رودخانه کشیده شده بود. بنابر این جای استراحت نبود باید لااقل جور ماشین های سواری را می کشیدند. چنین شد که سی و سه پل تا حدود سال های اولیه دهه شصت ماشین رو بود. البته در این میان پل های جدید مانند پل بزرگمهر، پل آذر، پل وحید و پل فردوسی نیز بر روی رودخانه زاینده رود زده شد و به کلی پل های تاریخی از تحمل بار سنگین ماشین بر گرده های خویش آسوده شدند.

 داستان پل های تاریخی و اعتراضاتی که رویه عبور ماشین ها بر روی آنها صورت می گرفت و مراحل تصویب و ساخت پل های جدید را در مقاله ای نوشته ام که روزی در مجله دانش نما به چاپ رسید. این مقاله را تکمیل کرده و در آخرین کتاب خود «برگ هایی از تاریخ اجتماعی اصفهان معاصر» آورده ام. امیدوارم کتاب به زودی چاپ شده و در اختیار همه قرار بگیرد.

/ 0 نظر / 457 بازدید