چند خبر از داروخانه های اصفهان

روزنامه اخگر به مدیریت امیرقلی امینی در طول 14 سال فعالیت مطبوعاتی در شهر اصفهان (سال 1321 – 1307ش) حدود 1850 شماره روزنامه انتشار داد. با مراجعه به این مجموعه روزنامه های ارزشمند که دوره تقریباً کامل آن در کتابخانه صائب موجود است، می توان تصویری نسبتاً واضح از اصفهان روزگار پدربزرگان مان به دست آورد. چرا که یک روزنامه فقط به انعکاس اخبار سیاسی یا اقتصادی نمی پردازد بلکه خاصیت روزنامه این است که همه حوزه های حیات اجتماعی یک جامعه را در زیر نگاه خود دارد. به همین خاطر مثلاً راجع به ورزش، کوچه ها و محلات، حمام ها و هر چیزی که در زندگی جریان داشته است در این روزنامه می توان یافت. حتی موضوعاتی مانند جرم و جنایت نیز در این روزنامه انعکاس می یافت. بخشی از این کار را من در کتاب (تحولات عمران و مدیریت شهری اصفهان در دوره پهلوی اول) انجام داده ام. این کتاب توسط مرکز اصفهان شناسی انتشار یافته است. سه خبری که در اینجا مربوط به آن سال ها تصمیم به انتشار آن یافتم در حوزه دارو و داروخانه ها بود. در سال 1309 روزنامه از این امر انتقاد می کند که داروخانه ها هر کدام نرخی جداگانه دارند . در سال 1311 روزنامه بر موضوع کشیک دواخانه ها اعتراض دارد که به درستی عمل نمی شود و در سال 1319 این خبر را به ما می دهد که شهرداری در نظر دارد کاری کند که توزیع جغرافیایی داروخانه ها در شهر یک سان شده و هر محل یک داروخانه داشته باشد.

اینک متن اخبار...


دواخانه‌های اصفهان محتاج اصلاح است

امروز هیچ قانون و قاعده‌ای در بین دواخانه‌های شهر اصفهان راجع به میزان قیمت ادویه مختلفه وجود ندارد. هر دوافروشی به میل و به میزان انصاف خویش قیمت نسخة اطبا را تعیین و از خریدار مطالبه می‌‌کند...

چه بسیار اتفاق می‌‌افتد نسخه‌ای را که یک نفر دوافروش فلان ناحیه یک تومان نرخش را تعیین می‌‌کند، دوافروش دیگری دوای همان نسخه را با پرداخت پنج قران به شما تحویل می‌‌دهد و به همین جهت غالباً مریض بدبخت یا فرستادة او باید به چندین دواخانه مراجعه نماید تا اینکه «آب زیادی در گوش او نرود.» و پس از گردش یک دور  در شهر به ارزان‌ترین قیمتی که برای او ممکن شده است دوای خود را تهیه کند. بیچاره تصور می‌‌کند حالا قیمتی را که آقای دوافروش منصف‌تر از دیگران مطالبه کرده و او هم پرداخته است مطابق با میزان حق و انصاف بوده است. در صورتی که این طور نیست و ما یقین داریم که همان کمترین قیمتی هم  که از او مأخوذ شده است به نسبت قیمت اصلی دواهای آن نسخه، به دو و بلکه سه برابر تجاوز می‌‌کند!

به عقیدة ما تشکیل دو سه جلسه با حضور چند نفری از رؤسای صنف روشن فکر دوافروش در محل ادارة بلدیه به این قضیة بغرنج امروزی خاتمه داده و تکلیف یک عده مرضای بیچاره و بلکه عامه اهالی این شهر را معین خواهد کرد.روزنامه اخگر، سال دوم،  ش 457، سال 1309.

کشیک دواخانه‌‌ها

قابل توجه ریاست محترم بلدیه

مسأله‌ای که به راستی برای مردم اصفهان بغرنج بزرگی شده است، مسألة کشیک دواخانه‌‌ها است. پس از آن که ادارة بلدیه با هزار زحمت و گرد آوردن آقایان مدیران محترم دواخانه‌‌ها توانست قراری بین آن‌ها بدهد که هرشب دواخانه یک نفر از آن‌ها برای دادن کشیک مفتوح بماند، تازه این موضوع خود بغرنج بزرگی شده و حتی دیناری برای مردم این شهر مورد استفاده واقع نگردید. چرا که اولاً درشهر پهناوری مثل اصفهان، که از دروازه طوقچی آن تا دروازه لنبان متجاوز از یک فرسنگ است، چگونه یک نفر از ساکنین مسجد جامع می‌‌تواند این مسافت طویل را طی کند و در شب تار برای خرید چند شاهی آسپرین تا محلة چهارسو برود؟ و ثانیاً تازه اکثری از دواخانه‌‌ها هم کشیک خود را به دواخانة «‌احیاء» واگذار کرده‌اند و این یک روش نامطلوبی‌است که البته باید جلوگیری شود.

و در هر صورت عقیدة ما بر این است که ادارة‌ محترم بلدیه در مسألة کشیک دواخانه‌‌ها تجدید نظری کرده و لااقل چهار دواخانه را در چهار ناحیة شهر ملتزم نماید که همه شب مرتباً کشیک بدهند.. روزنامه اخگر، سال چهارم،  ش776، سال1311.

 

تغییر محل داروخانه ها

به طوری که اطلاع یافته ایم نظر به این که تمام بخش ها و خیابان ها و محلات شهر دارای داروخانه های عمومی نیست، و اهالی در موقع لزوم و احتیاج مجبور هستند برای رفع احتیاج و تهیه دارو به راه های دور مراجعه نمایند، لذا اداره شهرداری در نظر گرفته است که برای آسایش اهالی داروخانه ها را موظف نماید به تشخیص شهرداری، در جاهایی که در شهر داروخانه نیست نقل مکان و محل نمایند تا اهالی آن نقاط از این حیث در مضیقه نباشند. روزنامه اخگر، شماری 1502، سال 1319

 

  
نویسنده : عبدالمهدی رجائی ; ساعت ۸:٢۱ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٢/٢/٧