شایعه زلزله در اصفهان و افتادن یک منار

خبری از روزنامه وقایع اتفاقیه مربوط به 164 سال پیش راجع به اصفهان:

«چند یوم قبل از این افواهاً مذکور می شد که در اصفهان نیز مانند شیراز زلزله اتفاق افتاده است اما در این روزها می گویند آدم از اصفهان وارد دارالخلافه گردیده و از قرار مذکور زلزله در آنجا اتفاق نیفتاده است. ولکن یک روز باد بسیار شدیدی وزیده است ، به طوری که بعضی از منارهای آنجا را انداخته است. اما در این باب روزنامه دولتی از آن ولایت هنوز به مباشرین روزنامه نرسیده است.»

روزنامه وقایع اتفاقیه، شماره 129، 14 شوال 1269

نکته ها:

1 . در تاریخ معاصر و تا آنجا که منابع به ما می گویند بحمدالله زلزله شدید و مخربی در اصفهان نیامده است ترس از زلزله ای  که چندی پیشتر در شیراز اتفاق افتاده بود این شایعه را در تهران به وجود آورده بود که در اصفهان هم زلزله واقع شده است.

2. این خبر مربوط به زمانی است که هنوز خط تلگراف بین اصفهان ـ تهران برقرار نشده بود . پس خبرنگاران روزنامه وقایع اتفاقیه با شک و تردید و باخبرگیری از کسانی که تازه از اصفهان آمده بودند، شایعه زلزله را تکذیب کرده اند. بعد از آن که خط تلگراف در سراسر ایران گسترش یافت، خبرگیری و خبررسانی بسیار سریع و متقن گردید. چنان که مثلا در روزنامه ایران ستونی تحت عنوان اخبار تلگرافی تعریف گردید.

3. حکام موظف بودند در روزنامه دولتی (شبیه بولتن)اخبار منطقه خویش را به دفتر روزنامه وقایع اتفاقیه ارسال دارند، روزنامه وقایع اتفاقیه منتظر رسیدن آن روزنامه یا بولتن دولتی نرسیده و خبر تکذیب را درج کرد. پس باید شایعه زلزله در اصفهان خیلی قوی بوده باشد که درج تکذیبیه آن اهمیت داشته است.

4. سفرنامه ها از مناره های زیادی در اطراف اصفهان سخن گفته اند و چنان که می دانیم یکی از کارکرد های این منارها آن بوده است که برای کاروان ها و مسافرانی که از اطراف به سمت شهر می آمده اند به عنوان یک نشان یا مثل یک فانوس دریایی کار می کرده است. منارها کارکردهای دیگری نیز داشته اند از جمله این که برای محافظت از محله از آن استفاده می شده است. در این خبر می خوانیم که چند تا از منارهای اصفهان در اثر باد افتاده اند.

 

  
نویسنده : عبدالمهدی رجائی ; ساعت ۸:۳۸ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٢/۱/٢٦