اوضاع اجتماعی اصفهان در سال 1326ش

ما از اوضاع اجتماعی گذشته بسیار کم می دانیم. یک دلیل آنکه آگاهی های اجتماعی به صورت عدد و رقم نیستند که به سادگی قابل ثبت و ضبط باشند. در این نوشته شخصی در سال 1326 ش به مناسبت نزدیکی انتخابات انجمن شهر ، و لابد در انتقاد از شهرداری و انجمن شهر پیشین، در روزنامه نقش جهان، نکاتی از اوضاع خراب اجتماعی شهر اصفهان را در آن روزگار بیان می دارد. این نوشته کوتاه تصویری کوچک اما جامع از اصفهان در آن روزها را ارائه می دهد. شهری که به واسطه سردرگمی های پس از شهریور 20 گرفتار نابسامانی گردیده است. او در موارد گوناگون مانند گرانی، کثیفی آب خزینه حمام ها، قطعه زمین متعفن در دل شهر، عمارت نیمه تمام شهرداری و بیمارستان شهر و  ... به ما یادآور می شود که باید شهرداری چه کارهایی را انجام دهد. عنوانی که برای مقاله اش انتخاب کرده ، حاوی طنز تلخی است:

پایتخت شاه عباس کبیر در آستانه انتخاب شهردار

اینک که انتخابات انجمن شهر شروع و قریباً اشخاصی به نمایندگی انتخاب خواهند شد، لازم است که موارد زیر را مورد توجه قرار دهند

) گرانی اجناس)

 در اصفهان اجناس مورد احتیاج وخوار و بار عمومی را فروشنده به قیمت دلخواه خود فروخته و اخیراً نیز به قدری قیمت ها بالا رفته که عموم را متوحش ساخته، چنان چه در زمان جنگ (جهانی دوم) قند یک من 110 تومان بود، کافه ها چاهی را دانه ای یک ریال می فروختند، ولیکن امروز که قند یک من 30 تومان شده، چاهی را بعضی ها یک ریال و برخی 25/1 ریال می فروشند.

(کثیفی و خزانه گرمابه ها)

متصدیان گرمابه های بر خلاف بهداشت عمومی در گرمابه های خود خزینه های یک نفری و دو نفری ساخته و به نوعی آب این خزینه ها آلوده است که صدی نود آن میکروب امراضی است که به محض ورود شخص را مبتلا می سازد.


(قطعه زمین متعفن در دل شهر )

در خیابان جدید چهارباغ، (منظور چهارباغ پایین است) جنب پست و تلگراف قطعه زمینی است که کثافات و فضولات بر روی هم انباشته شده، به نوعی که بوی تعفن آن عابرین را متنفر و منزجر ساخته، منبع مناسبی  جهت پرورش میکروب های مضره می باشد و به طوری که شنیده ام زمین مزبور متعلق به اداره شهرداری است.

 (کاخ شهرداری نیمه کاره)

کاخ شهرداری که در مجاورت عمارت تاریخی چهلستون واقع و محل تفرج عمومی است، به صورت یک لانه سگ در برابر چشم خود نمایی می کند .

(خرابی برق شهر)

برق اصفهان کاملاً بی ترتیب و مواجه به هرج و مرج غریبی است چنان که در بخش دو یک شب تا ساعت چهار برق ضعیفی هست و یک شب نیست و هنگام روز که اصلاً برای استفاده عمومی وجود ندارد . و در شب هم بعضی از کوچه ها یکی دو لامپ کم نور و ضعیف دارد و در بعضی ندارد. به هر جهت بود و نبود آن یک سال است.

(بیمارستان های دولتی)

اطبای بیمارستان های دولتی مثل بیمارستان خورشید و امین، پس از مدت زیادی که بیماران فقیر را معطل نموده و دوایی که حتی پنج ریال ارزش داشته باشد به آنها نمی دهند،  و بیمار ناچار داروی مورد لزوم را از داروخانه ها به قیمت گران خریداری کند آنهم کسانی که حتی بضاعت تأدیه ده شاهی برای دوا را ندارند و بالنتیجه تحمل درد و رنج و بیماری را بر این گونه درمان ترجیح می دهند و معلوم نیست بودجه داروی این بیمارستان ها به چه مصرفی می رسد.

(عدم اخراج فواحش)

تلگرافی از طرف علما و روحانیون  و ده هزار نفر اهالی اصفهان به شماره 2199 تاریخ 29 / 12/ 25 به جناب اشرف آقای نخست وزیر (قوام السلطنه)  و مطبوعات مخابره و اخراج فواحش را که در پنج ناحیه اصفهان پراکنده هستند، و موجب نگرانی اهالی و اغفال زنان و دوشیزگان عفیف مردم شده و بالنتیجه متظلم و اخراج آنها را خواستار شدند، و در جواب تلگرافی به شماره48873 از طرف جناب آقای اعزاز نیک پی به جناب آقای استاندار مخابره و دستورات لازمه داده شده ولی تا کنون اقدامی به عمل نیامده است.

(فقدان مستراح عمومی)

در سرتاسر خیابان چهارباغ، که پرجمعیت ترین نقاط شهر است، فاقد مستراح عمومی و کسبه ناچار هستند که برای رفع احتیاج به وسیله اتوبوس به خارج یا به سمت منازل خود بروند و بایستی اقدامی کرد که در وسط خیابان چهارباغ مستراح عمومی برای رفع احتیاج عمومی ساخته شود و چنان چه در شش ماه قبل کسبه دروازه دولت تقاضایی به جناب استاندار و شهرداری تسلیم کردند ولی تا کنون نتیجه ای به دست نیامده است.

باقر محجوب.

روزنامه نقش جهان،خرداد 1326

  
نویسنده : عبدالمهدی رجائی ; ساعت ۱۱:۱٢ ‎ق.ظ روز ۱۳٩۱/۱٠/٦