کتاب چهارم: تحولات عمران و مدیریت شهری اصفهان در دوره پهلوی اول

از عجایب است که هر چه به زمان حال نزدیک تر می شویم اطلاعات و مدارک ثبت شده تاریخی کمتر شده و پنهان می شوند. آن چه ما راجع به اصفهان در دوره صفوی می دانیم به مراتب بیش از دانسته های ما از اصفهان عصر رضاشاه است! چرا؟ چون معمولاَ گمان بر این است که زمان نزدیک به ما جزو تاریخ محسوب نمی شود. تاریخ فقط به دور دورها می پردازد. این گونه می شود که دوره بسیار مهم رضاشاه که مدرنیته به تمام قامت در اصفهان و اکثر شهرهای ایران پا نهاد اطلاعات ما بسیار کم است.

به هر تقدیر و به لطف خدا من توانستم با جمع آوری اخبار و اطلاعات روزنامه های منتشره در فاصله میانی سال 1300 شمسی تا 1320 نوری بر این تاریکی افکنده و گوشه هایی از تاریخ اصفهان در دوره رضاشاه را روشن نمایم. این کتاب هم منبع دست اول محسوب می گردد چرا که اخبار و گزارش ها و مقالات روزنامه ها را عیناَ درج کرده و مواد خامی برای پژوهش های بعدی آماده نموده ام

درباره اهمیت این دوره باید بگویم ساختار اصلی شهرسازی اصفهان نوین در این دوره گذاشته شده. یعنی با کشیده شدن چند ده خیابان مهم شهر از جمله خیابان شاپور خیابان چهارباغ پایین  خیابان هاتف و  نشاط  خیابان حافظ و سپه و ساخت میدان های دروازه دولت و انقلاب و نیز کشیدن خیابان های مطهری و کمال اسماعیل  و چندین خیابان دیگر استخوان بندی شهر اصفهان در این دوره ریخته شد.

از همین زمان بود که با برپایی 10 کارخانه بزرگ نساجی شهر اصفهان قطب نساجی کشور شده و منچستر شرق نام گذاری گردید. این موسسات صنعتی روابط سنتی قدیم را در هم شکسته و روابط جدید صنعتی بر مبنای کارگر و کارفرما را حاکم کردند.

نظام بهداشتی شهر در این دوره دگر گون شد. بیمارستان خورشید ساخته شد و اصناف شهر ملزم به رعایت اصول بهداشتی شدند. اداره بهداری شهرداری و سپس اداره بهدار نظارت بر امور بهداشتی شهر را بر عهده داشت.

خلاصه در این دوره اصفهان نوین پایه گذاری گردید. این کتاب در پنج فصل جنبه های گوناگون تحولات شهری اصفهان را به تصویر کشیده و کوشیده است تصویری نسبتا جامعی از آن روزگار را به دست دهد

کتاب تحولات عمران و مدیریت شهری اصفهان در دوره پهلوی اول در 776 صفحه و در سال 1387 توسط مرکز اصفهان شناسی (انتشارات سازمان فرهنگی تفریحی شهرداری اصفهان) انتشار یافت. قیمت 8000 تومان

 

  
نویسنده : عبدالمهدی رجائی ; ساعت ۸:٥٠ ‎ق.ظ روز ۱۳٩۱/۸/٦